Omgevingswet en de Wkb

Vanaf 1 januari 2024 is naast de Omgevingswet ook de nieuwe wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking.

Wkb in het kort

Gebouwen moeten veilig, gezond, bruikbaar en duurzaam zijn. Het doel van de Wkb is een verbetering van de bouwkwaliteit. Ook is er meer controle tijdens de bouw. Dit betekent dat u als initiatiefnemer vóór u gaat (ver)bouwen na moet gaan of uw bouwwerk onder de Wkb valt. Dat kan in het Omgevingsloket. 

Als blijkt dat uw bouwwerk onder de Wkb valt, moet u zélf een kwaliteitsborger – een onafhankelijke controleur – inschakelen. Uw aannemer of architect kan u hierbij helpen. De kwaliteitsborger kijkt mee van het plan tot de oplevering; en controleert alle technische regels en kwaliteitseisen, precies op het moment dat het nodig is. Dit scheelt tijd en voorkomt fouten. Het geeft u als opdrachtgever meer bescherming tegen fouten. 

Wat verandert er?

De Omgevingswet knipt de bouwvergunning op in twee delen: een ruimtelijke en een technische vergunning. 

De ruimtelijke bouwvergunning gaat over de vraag of u op een bepaalde plek mág bouwen. Dat is vastgelegd in het gemeentelijke omgevingsplan. 

De technische bouwvergunning gaat over de vraag of uw bouwwerk voldoet aan de technische regels en kwaliteitseisen. Eerder werd de controle daarop uitgevoerd door de gemeente. Onder de Wkb is dit voortaan een taak van de kwaliteitsborger.

Vanaf 1 januari hoeft u niet langer voor alle bouwwerken een technische bouwvergunning aan te vragen. Voor bijvoorbeeld een woonhuis, fietsbrug of eenvoudig bedrijfspand voldoet een bouwmelding bij de gemeente. Wel moet u bij deze bouwwerken, die vallen onder de zogenoemde gevolgklasse 1, een kwaliteitsborger inschakelen.

Hoe gaat het als u gaat (ver)bouwen?

Als u gaat bouwen of verbouwen checkt u vanaf 1 januari 2024 via het Omgevingsloket welke regels er gelden en of u een vergunning nodig heeft. Ook moet u bij de gemeente melden dat u gaat starten met bouwen. Daarbij geeft u ook aan wie uw kwaliteitsborger is. Er is een website beschikbaar waar u een gecertificeerde, onafhankelijke kwaliteitsborger kunt vinden.

Een volledige beschrijving van het stappenplan vindt u hier.

Wat doet een kwaliteitsborger?

De kwaliteitsborger toetst de bouwkwaliteit vóór, tijdens en ná de bouw. 

  • Voor de bouw: de kwaliteitsborger controleert of het bouwplan voldoet aan de technische voorschriften.
    Ook stelt de kwaliteitsborger een risicoanalyse op, waarin hij rekening houdt met eventueel aanwezige Bijzondere Lokale Omstandigheden (BLO). Binnen Meierijstad kennen wij de onderstaande BLO’s:
    • Gronden naast de A50
      Op sommige plekken naast de A50 is de bodem niet stevig genoeg om een bouwwerk goed te dragen. Dit kan gevolgen hebben voor de constructie van uw bouwplan.
      Houd hier daarom rekening mee bij het uitwerken van uw bouwplan. Mogelijk zijn extra maatregelen nodig om ervoor te zorgen dat het bouwwerk stevig en veilig staat.
      Wilt u weten om welke kavels het gaat? Bekijk dan de kavelkaarten van de Dubbelen
    • Boringsvrije zones
      In bepaalde gebieden geldt een zogenoemde boringsvrije zone. Deze zones zijn bedoeld om het diepe grondwater te beschermen. In de bodem zit een kleilaag die voorkomt dat vervuiling het diepere grondwater bereikt.
      Bijvoorbeeld bij het aanleggen van bodemlussen voor een aardwarmtepomp kan deze kleilaag beschadigd raken. Daarom gelden in deze gebieden voorwaarden voor werkzaamheden die de kleilaag kunnen beschadigen.
      Dit betekent niet dat zulke werkzaamheden altijd verboden zijn. Wel moet u nagaan welke voorwaarden gelden en of u een melding moet doen bij de provincie Noord-Brabant. De provincie is hiervoor het bevoegd gezag.
      Wilt u weten waar de boringsvrije zones liggen en welke regels gelden? Bekijk dan de Omgevingsverordening Noord-Brabant
    • Mogelijke explosieven in het buitengebied
      In delen van het buitengebied van Meierijstad is tijdens de Tweede Wereldoorlog mogelijk gevochten. Daardoor kunnen er nog explosieven in de grond zitten, zoals oude munitie.
      Gaat u graven of andere werkzaamheden in de grond uitvoeren? Houd dan rekening met de mogelijke aanwezigheid van explosieven. Er zijn verschillende kaarten beschikbaar die informatie geven over plekken waar gevechten hebben plaatsgevonden of waar eerder onderzoek naar explosieven is uitgevoerd.
      Let op: deze kaarten geven een aanwijzing, maar bieden geen zekerheid over de aanwezigheid of afwezigheid van explosieven.
      U kunt de volgende bronnen raadplegen:
    • Denkt u tijdens graafwerkzaamheden een explosief te hebben gevonden? Raak het voorwerp niet aan, stop de werkzaamheden op die plek en houd afstand. Waarschuw de politie via 112 als er direct gevaar is.
  • Tijdens de bouw: de kwaliteitsborger controleert de bouw
  • Na de bouw: als de bouw aan de regels voldoet, stelt de kwaliteitsborger een verklaring op die u aan de gemeente toestuurt. 

De voorschriften gaan over bijvoorbeeld brandveiligheid, fundering of energiezuinigheid. 

Wat kost het inhuren van een kwaliteitsborger?

De kosten van de inhuur van een kwaliteitsborger verschillen per bouwwerk. Uit de praktijk zal moeten blijken wat de kosten zijn.

Welke bouwwerken vallen onder de Wkb?

De Wkb geldt vanaf 1 januari 2024 alleen voor bouwen en verbouwen in gevolgklasse 1. De gevolgklasse zegt iets over hoe risicovol een bouwwerk is. Gevolgklasse 1 zijn bouwwerken met een laag risico. Bijvoorbeeld grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Ook woonboten, recreatiewoningen en industriebouwen van maximaal 2 bouwlagen vallen daaronder. Er zijn ook uitzonderingen, waaronder monumenten.

Meer informatie

Meer informatie over de Wkb vindt op de website van Rijksoverheid.
 

Uw Reactie