Mantelwonen in Meierijstad

Gemeente Meierijstad wil graag ruimte bieden aan een woonvorm die vergelijkbaar is met mantelzorg maar waarbij een medische verklaring voor een zorgbehoefte niet meer nodig is.

Heeft u de behoefte om in kleine kring, met name binnen de familie, elkaar te ondersteunen en samen op één erf te wonen? Dan kunt u kiezen voor een mantelwoning bij of aan uw huis.

Voor een mantelwoning:

  • heeft u geen verklaring van een medisch specialist nodig;
  • geldt geen minimum- of maximumleeftijd, iedereen met een behoefte aan ondersteuning kan gebruik maken van deze regeling;
  • is een familierelatie niet vereist, ook buren, kennissen of vrienden kunnen u ondersteunen of door u ondersteund worden;
  • geldt dat maximaal twee mantelwoningen bij of aan uw huis zijn toegestaan;
  • heeft u een omgevingsvergunning nodig, deze geldt maximaal 15 jaar.

Waarom mantelwonen?

Gemeente Meierijstad wil graag ruimte bieden aan een woonvorm die vergelijkbaar is met mantelzorg maar waarbij een medische verklaring voor een zorgbehoefte niet meer nodig is: het mantelwonen. Het gaat hierbij niet om zorg maar om ondersteunen van elkaar. Denk daarbij aan volwassen kinderen die hun ouders helpen als ze wat minder mobiel worden, een oogje in het zeil houden, helpen in het huishouden. Maar ook andersom. Grootouders die helpen bij de opvang van de kleinkinderen, helpen bij het onderhouden van de tuin enzovoorts.

Wat is het verschil tussen een mantelzorgwoning en een mantelwoning?

Het belangrijkste verschil is dat er bij een mantelwoning geen sprake hoeft te zijn van aantoonbare zorg. U heeft geen verklaring nodig van een medisch specialist. Verder zijn er nog meer verschillen, de belangrijkste zijn hieronder in een tabel samengevat.

Overzicht van woonproducten met de belangrijkste kenmerken.
Product Medische noodzaak? Medische verklaring? Soort ondersteuning Procedure Geldigheid
Mantelzorg Ja Ja Zorg Vergunningsvrij/omgevingsvergunning Zolang de zorg nodig is
Pré-mantelzorg (vervalt) Nee, maar verwacht binnen 5 jaar Ja Ondersteunen vooruitlopend op zorg Omgevingsvergunning Maximaal 5 jaar
Mantelwonen Nee Nee Omzien naar elkaar Omgevingsvergunning Maximaal 15 jaar
Nieuw beleid

Omdat bij mantelwonen geen verklaring van een medisch deskundige meer wordt gevraagd is deze regeling ruimer dan die van pré-mantelzorgwonen. Het beleid voor pré-mantelzorgwonen is daarom vervangen door nieuw beleid voor mantelwonen: de beleidsregel ‘Mantelwonen Meierijstad’.

Woont u op dit moment in een pré-mantelzorgwoning?

Een vergunning voor tijdelijk gebruik van een aanbouw of bijgebouw als prémantelzorgwoning is maximaal 5 jaar geldig. Deze vergunning wordt verstrekt als in uw situatie sprake is van een (te verwachten) behoefte aan zorg: de mantelzorg moet binnen niet al te lange tijd nodig blijken te zijn. Gemeente Meierijstad hanteert hierbij een termijn van maximaal 5 jaar.

Mag ik extra bouwen voor een mantelwoning?

Voor de bouw van een mantelwoning gelden de reguliere bouwregels uit het omgevingsplan. Er mag niet ‘extra’ worden gebouwd, boven op de geldende bouwmogelijkheden. Hierop is één uitzondering. Als aanvulling op de geldende bouwmogelijkheden mag u, buiten de bebouwde kom, maximaal 100 m2 extra bouwen mits dit een in zijn geheel of gedeeltelijk verplaatsbare unit is.

Een bijgebouw mag toch niet bewoond worden?

Dat klopt! De algemene regel is dat een bijgebouw niet bewoond mag worden. Alleen als er sprake is van mantelwonen staan we toe dat een bijgebouw wordt gebruikt om te wonen. De vergunning voor een mantelwoning vervalt als:

  • de tijdelijke vergunning na 15 jaar afloopt;
  • de ondersteuningsrelatie verandert, bijvoorbeeld door verhuizing van degene die ondersteunt of ondersteuning ontvangt.

Op dat moment vervalt het recht op het bewonen van de aanbouw of het bijgebouw en krijgt deze weer de oorspronkelijke gebruiksmogelijkheid zoals garage of schuur, met uitzondering van de situatie als er ondertussen wel sprake is van een mantelzorgbehoefte.

Moet de mantelwoning altijd worden verwijderd?

Nee. Er zijn situaties denkbaar dat de mantelwoning kan blijven staan, bijvoorbeeld als er ondertussen sprake is van een mantelzorgbehoefte of als door verhuizing naar een verpleeghuis of overlijden één van de partners achterblijft.

Wel of niet een eigen huisnummer voor een mantelwoning?

Omdat een mantelwoning zelfstandig te gebruiken is, krijgt deze een tijdelijk eigen adres en huisnummer. Van zelfstandig gebruik is sprake als er een badkamer en keuken in het gebouw zit en een eigen toegang die van binnen en buiten afsluitbaar is.

Een mantelwoning moet worden aangevraagd via een omgevingsvergunning. Tijdens de vergunningverlening wordt een huisnummer toegekend.

Het voordeel van een eigen huisnummer is dat voor financiële regelingen, zoals uitkeringen en toeslagen, beide huishoudens zelfstandig zijn. Dat is niet het geval als u een woning deelt door inwoning.

Stijgt de WOZ-waarde van mijn woning door de mantelwoning?

Ja, een mantelwoning krijgt een eigen WOZ-waardering. Deze waardering is hoger omdat het bijgebouw zelfstandig bewoond wordt. Als de mantelwoonsituatie stopt krijgt het bijgebouw weer de WOZ-waardering van een bijgebouw.

Hoe kan ik een aanvraag doen?

Een aanvraag kun je indienen via de website: https://omgevingswet.overheid.nl

Wij adviseren je om eerst een vergunningcheck te doen of te laten doen

Tip:

Een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij het Omgevingsloket indienen is complex. Voor het compleet en juist indienen van de aanvraag adviseren wij om een deskundige in de arm te nemen.

Mantelwonen in verplaatsbare units

Bij de uiteindelijk aanvraag omgevingsvergunning (in te dienen via het Omgevingsloket) zijn de volgende gegevens nodig:

  1. Opgave van alle bewoners van de mantelwoning en de bewoners van de hoofdwoning alsmede een opgave wat hun onderlinge relatie is.
  2. Opgave van de hoogte, lengte, breedte van de mantelwoning.
  3. Gegevens waaruit blijkt dat mantelwoning verplaatsbaar is.
  4. Onderbouwing/motivatie dat sprake is van een goede stedenbouwkundige inpassing.
  5. Situatietekening met exacte maatvoering van de mantelwoning ten opzichte van de perceelsgrenzen. Vanwege brandveiligheid, bouwtechnische eisen en burenrecht wordt in ieder geval geadviseerd om de mantelwoning minimaal 2,5 meter uit de perceelsgrens te plaatsen.
  6. Opgave of sprake is van een goed woon/leefklimaat. Dit betekent een uitwerking van de plattegrond met opgave van ventilatie en daglicht. Daarnaast moeten gegevens worden aangeleverd over milieuaspecten uit de omgeving met betrekking tot geluid, geur, bodem en gewasbeschermingsmiddelen. 
  7. Gegevens over bodem (**):
    1. Kopie uitdraai van BIS 
    2. Opgave of er gedempte sloten op het perceel zijn geweest. Via www.topotijdreis.nl kun je nagaan of er sloten hebben gelegen.
    3. Opgave of er voormalige bedrijven op de locatie of aangrenzende gronden gevestigd zijn geweest.
    4. Opgave of er ondergrondse brandstoftank(s) op het perceel zijn of hebben gelegen en zo ja of deze gesaneerd zijn. Bewijs van sanering.
    5. Of er een huidig bedrijf op de locatie aanwezig is en zo ja wat voor een bedrijf.
    6. Kopie van uitgevoerde bodemonderzoeken op het perceel.

 (**): op basis van deze informatie en de informatie die bij de gemeente bekend is, wordt beoordeeld of mogelijk sprake kan zijn van bodemverontreiniging. Als er aanwijzingen zijn dat er mogelijk sprake is van bodemverontreiniging, dan moet je een bodemonderzoek ter goedkeuring bijvoegen.
Verder toetst de gemeente of de voorwaarden, die aan mantelwonen zijn verbonden, door de initiatiefnemer voldoende zijn onderbouwd: zitten er bedrijven in de buurt? Als bedrijven in de buurt van de mantelwoning gevestigd zijn, dan kunnen wij een onderzoeksrapport bedrijven en milieuzonering vragen. Bestaande bedrijven mogen namelijk niet belemmerd worden door de mantelwoning.
Als de mantelwoning in een geluidszone wordt geplaatst, dan kunnen wij vragen om een geluidsberekening. Hiermee kan worden aangetoond dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat of dat bestaande bedrijven geen nadeel ondervinden van de mantelwoning.

Mantelwonen in bestaande bebouwing (eventueel met uitbreiding van bebouwing)

Bij de uiteindelijk aanvraag omgevingsvergunning (indienen via het Omgevingsloket) zijn de volgende gegevens nodig

  1. Aanvraag omgevingsvergunning (onderdeel ontheffing afwijken omgevingsplan). Indienen via https://omgevingswet.overheid.nl/home. Als er sprake is van een uitbreiding van bestaande bebouwing of nieuwbouw van een bijgebouw kan het zijn dat je voor het bouwtechnische deel informatie moet aanleveren.
  2. Opgave van alle bewoners van de mantelwoning en de bewoners van de hoofdwoning alsmede een opgave wat hun onderlinge relatie is.
  3. Opgave van de hoogte, lengte en breedte van de mantelwoning.
  4. Opgave of het gebouw wat als mantelwoning wordt gebruikt, met vergunning of bouwvergunningsvrij is gerealiseerd. Eventuele bouw(vergunning)tekeningen in kopie meesturen met de aanvraag.
  5. Onderbouwing/motivatie dat sprake is van een goede stedenbouwkundige inpassing.
  6. Situatietekening met exacte maatvoering van de mantelwoning ten opzichte van de perceelsgrenzen.
  7. Opgave of sprake is van een goed woon/leefklimaat. Dit betekent een uitwerking van de plattegrond met opgave van ventilatie/daglicht. Daarnaast moeten gegevens worden aangeleverd over milieuaspecten uit de omgeving met betrekking tot geluid, geur, bodem en gewasbeschermingsmiddelen. 
  8. Plattegrondtekening van de huidige situatie (met huidig gebruik en huidige indeling),
  9. Plattegrondtekening van situatie tijdens mantelzorgwonen (nieuwe indeling en opgave gebruik ruimten)
  10. Gegevens over bodem (***):
    1. Kopie uitdraai van BIS.
    2. Opgave of er gedempte sloten op het perceel zijn geweest. Via https://www.topotijdreis.nl/ kunt u nagaan of er sloten hebben gelegen.
    3. Opgave of er voormalige bedrijven op de locatie of aangrenzende gronden gevestigd zijn geweest.
    4. Opgave of er ondergrondse brandstoftank(s) op het perceel zijn of hebben gelegen en zo ja of deze gesaneerd zijn. Bewijs van sanering.
    5. Of er een huidig bedrijf op de locatie aanwezig is en zo ja wat voor een bedrijf.
    6. Kopie van uitgevoerde bodemonderzoeken op het perceel.

(*): Twijfel je, welke onderdelen je aan moet vragen, neem dan contact op met een collega van het atelier Vergunningen, via telefoonnummer: 14 0413.

(***): op basis van deze informatie en de informatie die bij de gemeente bekend is, wordt beoordeeld of mogelijk sprake kan zijn van bodemverontreiniging. Als er aanwijzingen zijn dat er mogelijk sprake is van bodemverontreiniging, dan moet je een bodemonderzoek ter goedkeuring bijvoegen. 
Verder toetst de gemeente of de voorwaarden, die aan mantelwonen zijn verbonden, door de initiatiefnemer voldoende zijn onderbouwd: zitten er bedrijven in de buurt? Als bedrijven in de buurt van de mantelwoning gevestigd zijn, dan kunnen wij een onderzoeksrapport bedrijven en milieuzonering vragen. Bestaande bedrijven mogen namelijk niet belemmerd worden door de mantelwoning.
Als de mantelwoning in een geluidszone wordt geplaatst, dan kunnen wij vragen om een geluidsberekening. Hiermee kan worden aangetoond dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat of dat bestaande bedrijven geen nadeel ondervinden van de mantelwoning.

Leges

Voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een mantelwoonvoorziening zijn leges verschuldigd. Kijk voor de bedragen in de Legesverordening gemeente Meierijstad

Nadeelcompensatie

Bij medewerking wordt een nadeelcompensatie overeenkomst met de aanvrager gesloten. Hiermee is het verhaal van kosten verzekerd. Meer informatie over de nadeelcompensatie

Rioolaansluiting en nutsvoorzieningen

Voor de mantelwoning wordt geen extra rioolaansluiting toegestaan. Het vuilwater riool moet op het bestaande vuilwaterriool op eigen perceel aangesloten te worden.

Aparte/afzonderlijke gas, water en elektravoorzieningen zijn niet toegestaan in de mantelwoning. De mantelwoning is qua nutsvoorzieningen dus afhankelijk van de hoofdwoning.

Wijziging of beëindiging mantelwonen

Wijziging (zoals de beëindiging) van de mantelwoonsituatie wordt zo spoedig mogelijk -maar uiterlijk binnen één maand na wijziging- gemeld bij het college van burgermeester en wethouders van gemeente Meierijstad.

Vragen?

Heeft u nog vragen over het realiseren van een mantelwoning of de voorwaarden? Neem dan gerust contact op met een medewerker van het atelier Vergunningen van de gemeente via telefoon 14 0413 of via e-mail vergunningen@meierijstad.nl.