Mantelzorgwoning

Zorgt u als mantelzorger voor bijvoorbeeld uw vader, dochter of een ander familielid of vriend? Dan is een mantelzorgwoning wellicht iets voor u. Een mantelzorgwoning is een gebouw bij of aan een bestaande woning die u tijdelijk mag gebruiken voor mantelzorg.

  • Dit kan door de verbouwing van een gedeelte van de woning, bijvoorbeeld een bestaande aanbouw; 
  • Of door verbouwing van een bestaand bijgebouw bij die woning, bijvoorbeeld een garage of schuur.

In de mantelzorgwoning mogen maximaal 2 personen wonen. Degene die mantelzorg krijgt of degene die mantelzorg geeft kan in deze woning gaan wonen.

Naast de mantelzorgwoning zijn er ook andere oplossingen die u kunt overwegen.

Stap 1. U hebt een mantelzorgverklaring nodig

Een voorwaarde voor het bewonen van een mantelzorgwoning is dat er sprake is van een mantelzorgrelatie. Dit toont u aan via een verklaring van een medisch adviseur. Je kunt daarvoor terecht bij Argonaut. Dit zijn door de gemeente aangewezen sociaal-medisch adviseurs. Zij beoordelen de situatie en hanteren hierbij de regels die de gemeente Meierijstad daarvoor heeft opgesteld. Hiermee wordt elke situatie op dezelfde wijze beoordeeld. Houd er rekening mee dat er kosten zijn verbonden aan het aanvragen van een mantelzorgverklaring. Dit is €350 voor de aanvrager en €50 voor een eventuele medebewoner. De sociaal-medisch adviseur zal bij het afgeven van de verklaring ook eisen meegeven waaraan de mantelzorgwoning moet voldoen. Bijvoorbeeld eisen op het gebied van de indeling van de woning en de voorzieningen in de woning.

U komt in aanmerking voor een mantelzorgverklaring, als:
•   de mantelzorg voor een periode langer dan 3 maanden gaat plaatsvinden;
•   u minimaal 8 uur per week mantelzorg levert.

U kunt een mantelzorgverklaring aanvragen met het formulier: Medisch advies mantelzorgwoning.

Stap 2. Omgevingsvergunning  

Het kan zijn dat u voor het realiseren van de mantelzorgwoning een omgevingsvergunning nodig heeft. 

Bestaande bebouwing

U hebt geen omgevingsvergunning nodig voor de verbouwing van een bestaande aanbouw of een bestaand bijgebouw bij een woning. Dat geldt zowel in de bebouwde kom als in het buitengebied. U hoeft dit ook niet aan ons te melden. Het is wel belangrijk dat u beschikt over een mantelzorgverklaring. Ook de verbouwing van het bestaande bouwwerk kan zonder omgevingsvergunning. Wel is er een aantal regels. U moet bijvoorbeeld voldoen aan het Bouwbesluit. Er is geen vergunning nodig wanneer er:

  • geen verandering van de draagconstructie is
  • geen verandering van de brandcompartiment of beschermde subbrandcompartiment is,
  • geen uitbreiding van het bebouwde oppervlakte is, en
  • geen uitbreiding van het bouwvolume is.

Een check voor vergunningvrij bouwen kunt u doen via www.omgevingsloket.nl.

Unit in het buitengebied

In het buitengebied geldt aanvullend op bovenstaande de mogelijkheid om zonder omgevingsvergunning een mantelzorgunit bij een woning te plaatsen. Deze mantelzorgwoning moet in zijn geheel of in delen verplaatsbaar zijn en mag een oppervlakte hebben van maximaal 100 m². De unit moet geplaatst worden binnen het bestemmingsvlak van de woning. Dit kunt u raadplegen via www.ruimtelijkeplannen.nl. Ook voor deze unit geldt dat u dit niet hoeft te melden bij de gemeente. Wel is het belangrijk dat u beschikt over een mantelzorgverklaring.

Een nieuw bouwwerk of uitbreiding van bestaand bouwwerk

Een vergunning is wellicht wél nodig voor nieuwbouw of uitbreiding van een bestaand bouwwerk. Dat is afhankelijk van wat u gaat bouwen. Wanneer het bouwwerk gebouwd is, kan het bestaande bouwwerk voor mantelzorg gebruikt worden. U kunt dan voorzieningen aanbrengen. U kunt zelf op www.omgevingsloket.nl een check ‘vergunningvrij bouwen’ doen. Heeft u een vergunning nodig, dan kan deze via dezelfde website worden aangevraagd. Wilt u een toets door de gemeente laten doen of werkzaamheden vergunningvrij zijn . dan kunt u hiervoor een informatieverzoek doen. Voor deze check worden kosten in rekening gebracht. 

Pré-mantelzorg: het uit voorzorg plaatsen van een mantelzorgwoning

Soms hebben mensen behoefte aan een zogenaamde “pre-mantelzorgwoning". Dat is een mantelzorgwoning in die situaties waarin de mantelzorg (nog) niet nodig is, maar op (korte) termijn wel verwacht wordt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij mensen met een zogenaamde progressieve ziekte. Dat is een ziekte die steeds ernstiger wordt. Geldt dat ook voor u of degene die u verzorgt? Dan bieden wij de mogelijkheid om alvast een mantelzorgwoning te laten plaatsen. In dat geval dient u wel een vergunning bij de gemeente aan te vragen.

Spelregels pré-mantelzorgwoning

Een vergunning voor tijdelijk gebruik van een aanbouw of bijgebouw als pre-mantelzorgwoning is maximaal 5 jaar geldig. Deze vergunning wordt verstrekt indien in uw situatie sprake is van:

  • Een (te verwachten) behoefte aan zorg: de mantelzorg moet binnen niet al te lange tijd nodig blijken te zijn. Wij hanteren hierbij een termijn van maximaal 5 jaar.
  • Een pre-mantelzorgverklaring waaruit blijkt dat er op korte termijn behoefte aan mantelzorg gaat ontstaan. Deze verklaring kan worden aangevraagd bij het sociaal-medisch adviesbureau Argonaut.
  • De woning qua plattegrond en inrichting inspeelt op de (toekomstige) behoefte. De pre-mantelzorgwoning moet dan ook voorzieningen hebben waarvan je mag verwachten dat ze nodig zijn bij de levensfase en/of de ziekte van de bewoner. De sociaal-medisch adviseur brengt deze voorzieningen in kaart.
  • Een goede ruimtelijke ordening: zo moet onder andere aangetoond worden dat de pré-mantelzorgwoning een aanvaardbaar woon- en leefklimaat heeft. En dat de pré-mantel-zorgwoning geen belemmering vormt voor de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven.

Voor de pre-mantelzorgwoning is een procedure tot afwijking van het bestemmingsplan nodig. 

Eigen huisnummer mantelzorgwoning
  • Als de mantelzorgwoning zelfstandig te gebruiken is, dan krijgt deze een tijdelijk eigen adres en huisnummer. Van zelfstandig gebruik is sprake als
    • er een badkamer en keuken in het gebouw zit en
    • een eigen toegang die van binnen en buiten afsluitbaar is.
  • Een pre-mantelzorgwoning gaat via een omgevingsvergunning. Tijdens de vergunningverlening wordt een huisnummer toegekend.
  • Een mantelzorgwoning is in een aantal gevallen vergunningsvrij. In dat geval kunt u zelf een huisnummer aanvragen bij de gemeente.

Het voordeel van een eigen huisnummer is dat voor financiële regelingen, zoals uitkeringen en toeslagen, beide huishoudens zelfstandig zijn. Dat is niet het geval als u een woning deelt door inwoning of als de mantelzorgwoning geen eigen huisnummer heeft.

Als de mantelzorg eindigt

Het recht op bewonen van de aanbouw of bijgebouw vervalt, zodat er geen mantelzorg meer wordt verleend of ontvangen. De aanbouw of bijgebouw moet weer de oorspronkelijke gebruiksmogelijkheid krijgen zoals garage of schuur.  De voorzieningen, zoals een keuken en badkamer, moeten worden verwijderd. Gaat het om een speciaal voor de mantelzorg geplaatste unit, dan moet deze verwijderd worden.

Heeft u nog vragen?

Nog vragen over het realiseren van een mantelzorgwoning, pre-mantelzorgwoning, vergunningen of de regels wanneer de behoefte aan mantelzorg wegvalt? Stel uw vraag dan via info@meierijstad.nl.  

Heeft u een algemene vraag, bijvoorbeeld over de omgevingsvergunning, vul dan het contactformulier in.